Nếu đàn ông có kinh nguyệt…

Nếu đàn ông có kinh nguyệt…

Gloria Marie Steinem  là nhà nữ quyền, nhà báo, nhà hoạt động xã hội, chính trị người Mỹ, đại diện của Phong trào Giải phóng Phụ nữ vào cuối những năm 1960 và 1970. Các tác phẩm của bà chỉ ra sự bất bình đẳng mà người phụ nữ phải hứng chịu, và còn ảnh hưởng sâu rộng đến ngày nay. Đây là bản dịch của một trong những bài viết lừng danh của bà, “Nếu đàn ông có kinh nguyệt”, năm 1978.

Giải phóng từ chính sự tích cực trong suy nghĩ của phụ nữ

Sống ở Ấn Độ khiến cho tôi hiểu rằng qua nhiều thế kỉ, một nhóm thiểu số những người da trắng trên thế giới, đã lèo lái để chúng ta nghĩ rằng một làn da trắng làm cho con người ta ưu việt hơn, mặc dù ảnh hưởng duy nhất mà nó thực sự mang lại là khiến cho họ trở nên dễ nhạy cảm với tia cực tím và bị nhiều nếp nhăn hơn.

Đọc Freud cũng khiến tôi đâm ra hoài nghi về thuyết “ganh-tị-vì-thiếu-dương-vật” của ông ta (khái niệm này do Freud đưa ra, cho rằng phụ nữ có mặc cảm tự xem mình như những người đàn ông khiếm khuyết vì không có dương vật, chứ không phải như một giới tính riêng – ND). Tuy nhiên, “quyền năng” sinh sản lại khiến cho thuyết “ganh-tị-vì-không-có-dạ-con” nghe ra có vẻ hợp lý hơn nhiều, và một bộ phận nằm ở ngoài, không được bảo bọc bảo vệ như dương vật khiến cho đàn ông rất dễ bị tổn thương.

Nhưng gần đây, khi nghe một người phụ nữ mô tả về việc có kinh bất ngờ (một vệt đỏ loang trên váy trong khi cô đang tranh luận một cách sôi động trên diễn đàn công cộng), vẫn làm tôi co rúm người lại vì xấu hổ. Cho đến khi cô ấy giải thích thêm rằng, qua những tiếng xì xào, thì thầm của mọi người cô cuối cùng đã biết về chuyện gì đang diễn ra, cô ấy đã nói với khán giả – toàn là nam giới – rằng: “Và các bạn nên tự hào vì có một người phụ nữ hành kinh trên diễn đàn của mình. Có lẽ, trong bao nhiêu năm nay, thật sự đây là lần đầu tiên, việc này xảy cho nhóm của các bạn!”

Tiếng cười dòn dã. Thế là yên lòng. Cô đã biến một việc tiêu cực thành tích cực. Bằng cách nào đó, câu chuyện của cô hòa với Ấn Độ và Freud, rốt cuộc đã khiến tôi hiểu được sức mạnh của lối suy nghĩ tích cực. Bất cứ thứ gì một nhóm “thượng đẳng” nắm được sẽ luôn được dùng để bào chữa cho tính cách cao đẳng của họ, và bất cứ thứ gì mà một nhóm “hạ đẳng” thủ đắc cũng sẽ được dùng để biện hộ cho cái khiếm khuyết của mình. Người da đen bị gán cho làm những công việc lương thấp vì người ta lý luận rằng người da đen “mạnh khỏe” hơn người da trắng, trong khi tất cả phụ nữ được sắp đặt làm những công việc lương thấp vì người ta bảo họ “yếu đuối” hơn. Giống như một bé trai khi được hỏi mai sau có muốn thành luật sư như mẹ nó không, đã trả lời: “Ồ, không đâu, đó là việc của đàn bà.” Rõ ràng, logic chẳng liên quan gì đến sự áp bức.

Đàn ông sẽ “thần thánh hóa” kinh nguyệt, nếu…

Như vậy chuyện gì sẽ xảy ra khi bỗng nhiên, một cách kỳ diệu, đàn ông có thể có kinh còn đàn bà thì không?

Rõ ràng, kinh nguyệt sẽ trở thành một điều được hâm mộ, kính trọng, và thể hiện tràn đầy sự nam tính. Đàn ông sẽ khoe khoang về việc kỳ kinh kéo dài bao lâu và ra bao nhiêu.

Các chàng trai trẻ sẽ nói về chuyện có kinh như một khởi đầu đầy sự khát khao của nam tính. Quà tặng, các nghi lễ tôn giáo, các buổi tiệc gia đình, và các cuộc vui chỉ dành riêng cho đàn ông sẽ được tổ chức để đánh dấu ngày đáng nhớ ấy.

Để ngăn ngừa tình trạng tiêu hao nhân lực vì “tới tháng” của đội ngũ lãnh đạo, Quốc Hội sẽ tài trợ một Học Viện Quốc Gia nghiên cứu về những vấn đề trong lúc hành kinh. Các bác sĩ sẽ giảm nghiên cứu về bệnh tim – thứ bệnh mà đàn ông được bảo vệ bởi hormon – để nghiên cứu dần về chứng đau bụng quặn thắt khi có kinh.

Băng vệ sinh sẽ được Liên bang tài trợ và cấp phát miễn phí. Tất nhiên, có một số người sẽ vẫn phải trả tiền cho uy tín của các thương hiệu như Tampo Paul Newman, miếng độn Muhammad Ali’s, John Wayne Maxi, và màng bảo vệ Joe Namath Jock Shields – “Cho những ngày độc thân nhẹ nhàng”.

Những thống kê khảo sát sẽ chỉ ra rằng trong thời kỳ kinh nguyệt, đàn ông thi đấu các môn thể thao tốt hơn và giành nhiều huy chương Olympic hơn.

Nhìn chung, các chính trị gia thuộc phe hữu và tôn giáo sẽ trích dẫn kinh nguyệt (“men-struation”) như là bằng chứng để chỉ ra rằng chỉ những người đàn ông mới có thể phục vụ Thiên Chúa và đất nước trong giai đoạn chiến tranh (“Bạn phải đổi máu lấy máu”), nắm giữ những chức vụ cao (“Liệu phụ nữ có thể dữ dội một cách đúng đắn nếu họ thiếu đi một chu kỳ hàng tháng bị chi phối bởi Hỏa Tinh?”), làm linh mục, bộ trưởng, là chính Thiên Chúa (“Ngài đổ máu cho tội lỗi của chúng tôi”), hoặc giáo sĩ Do Thái (“Nếu hàng tháng không có một cuộc thanh trừng các tạp chất, phụ nữ không được sạch sẽ”).

Tuy vậy, những nam giới theo chủ nghĩa tự do và có quan điểm cấp tiến sẽ nhấn mạnh rằng phái nữ có quyền được bình đẳng, chỉ khác biệt thôi; và điều đó có nghĩa là bất kỳ người phụ nữ nào cũng đều có thể tham gia hàng ngũ đàn ông nếu cô ta chịu nhìn nhận tầm quan trọng của các quyền liên quan đến kinh nguyệt (“Mọi thứ khác chỉ là một vấn đề mà thôi”) hoặc chấp nhận tự gây một vết thương lớn cho mình mỗi tháng (“Bạn phải đổ máu cho cuộc cách mạng”).

Thanh niên đường phố sẽ chế ra tiếng lóng mới (“Hắn là một thằng ba-lớp-băng”) và chào hỏi nhau ở góc đường với những câu đối thoại như : “Cha nội coi được quá!” “Yeah, cậu. Tôi đang tới tháng!”).

Các chương trình truyền hình sẽ đề cập đến đề tài này một cách cởi mở. (Phim truyện Happy Days: Richie và Potsie cố thuyết phục Fonzie là anh ta vẫn thuộc về “gia đình nhà Fonz”, dù anh ta đã trễ kinh hai tháng liên tiếp. Trong Hill Street Blues thì toàn bộ nhân viên trong khu vực có kinh cùng lúc.) Và báo chí cũng chung một cách bày tỏ. (Nỗi lo sợ cá mập mùa hạ sẽ tấn công những người đàn ông đang hành kinh. Vị thẩm phán dựa vào lý do kinh nguyệt hàng tháng để ân xá cho tội phạm hiếp dâm.) và phim ảnh sẽ cùng một giọng điệu. (Newman và Redford đóng phim chung: Anh em cùng dòng máu!).

Đàn ông sẽ thuyết phục phụ nữ rằng quan hệ tình dục sẽ thú vị hơn vào “thời điểm đó trong tháng”. Đồng tính nữ bị cho là sợ máu và vì vậy mà sợ chính sự sống, họ không cần gì khác ngoài một người đàn ông tốt và có kinh được.

Các trường y học sẽ hạn chế tuyển nữ sinh (“Họ có thể sẽ ngất xỉu khi nhìn thấy máu”).

Tất nhiên, giới trí thức sẽ mang đến cho ta những lý luận đầy tính đạo đức và logic nhất. Nếu không có những món quà sinh học đó để đo chu kỳ của mặt trăng và các hành tinh, thì làm sao một phụ nữ có thể thấu suốt những ngành nghề đòi hỏi sự cảm nhận về thời gian, không gian, toán học, hay là khả năng đo đạc? Trong triết học và tôn giáo, phụ nữ làm sao có thể bù đắp được việc họ bị tách rời khỏi nhịp vũ trụ, hay là việc họ không có được cái chết và sự tái sinh mang ý nghĩa biểu tượng mỗi tháng?

Thời kỳ mãn kinh sẽ được kỷ niệm như một biến cố tích cực, một biểu tượng cho ý nghĩa người đàn ông đã tích lũy kinh nghiệm, sự từng trải mang tính chu kỳ và không cần nhiều hơn nữa.

Những người đàn ông có tư tưởng tự do trong mọi lĩnh vực sẽ cố tỏ ra tử tế.  Người theo chủ nghĩa tự do sẽ giải thích rằng riêng việc “những người này” không được tạo hóa ban cho tặng vật nào để giúp đo lường cuộc sống, đã là một hình phạt nặng nề lắm rồi.

Và phụ nữ nên được đào tạo để phản ứng như thế nào?

 

Ta có thể hình dung cảnh các phụ nữ thuộc cánh hữu sẽ tán thành tất cả các lập luận như vậy với một sự khổ dâm, dáng vẻ trung thành và một nụ cười. (“ERA [Equal Rights Amendment – Sửa đổi các quyền bình đẳng]  có thể sẽ ép buộc các bà nội trợ phải gây thương tích cho chính mình mỗi tháng một lần”: Phyllis Schally. “Máu của chồng bạn cũng thiêng liêng như máu Jesus – và còn gợi tình nữa!”: Marabel Morgan.) Nhóm Cải cách (Reformer) và Nữ hoàng (Queen Bee) sẽ điều chỉnh lối sống sao cho phù hợp với chu kỳ của người đàn ông chung sống với họ. Những người tranh đấu nữ quyền sẽ không ngừng giải thích rằng đàn ông, cũng cần được giải phóng khỏi ý tưởng giả tạo về sự hung hăng xấc xược, cũng như phụ nữ cần phải thoát khỏi mối ràng buộc về “sự ganh tị vì không có kinh nguyệt”. Nhóm nữ quyền cấp tiến sẽ nói thêm rằng sự áp bức đối với những người không thể có kinh là khuôn mẫu cho những sự áp bức khác. (“Ma dơi hút máu là những chiến sĩ bảo vệ tự do đầu tiên của chúng ta!”) Những nhà văn hóa nữ quyền sẽ tán dương một hình tượng người nữ không máu huyết trong nghệ thuật và văn chương. Những nhà xã hội học nữ quyền sẽ quả quyết rằng một khi chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa đế quốc bị lật đổ, phụ sữ cũng sẽ bắt đầu có kinh nguyệt được. (Họ sẽ giải thích: “Nếu phụ nữ ở nước Nga chưa có kinh, chỉ là vì chủ nghĩa xã hội đích thực không thể tồn tại trong lòng chủ nghĩa tư bản.”)

Tóm lại, chúng ta sẽ phát hiện ra rằng, như chúng ta đã đoán trước được, logic nằm trong mắt nhà logic học. (Ví dụ, đây là một ý tưởng cho các nhà lý thuyết và logic học: Nếu phụ nữ bị cho là ít lý trí hơn và nhiều tình cảm hơn vào đầu chu kỳ kinh nguyệt, khi mà các hormon nữ ở mức thấp nhất, thì tại sao lại không thể nói rằng: trong vài ngày có kinh ngắn ngủi đó, phụ nữ sẽ cư xử giống với cách đàn ông cư xử nhất trong cả tháng dài? Tôi xin nhường phần ứng biến cho các bạn.)

Sự thật là nếu đàn ông có kinh nguyệt, thì những lời biện hộ thực chứng cho quyền lực của họ sẽ tiếp tục kéo dài vô tận.

Nếu chúng ta cho phép họ tiếp tục làm điều đó.

Gloria Marie Steinem

Mai Cẩm Tú dịch theo nguyên tác If Men Could Menstruate

(trích trong “Outrageous Acts and Everyday Rebellions”, tuyển tập tiểu luận của Gloria Steinem, xuất bản năm 1986)

 

 

Lĩnh vực quan tâm: Chính trị học, Xã hội học, Trung Quốc học.

Mai Cẩm Tú

Lĩnh vực quan tâm: Chính trị học, Xã hội học, Trung Quốc học.